تبلیغات
دکتر حق شناس - تغییر وزیر ارشاد خارج از اراده دولت بود

طراحی


دوشنبه 3 آبان 1395
محمدجواد حق شناس نظرات ()

تغییر وزیر ارشاد خارج از اراده دولت بود

کلمات کلیدی : وزیر ارشاد , کابینه دولت یازدهم , اصلاح طلبان , اعتدالیون , کنسرت ,


آرمان امروز - احسان اسقایی: بعد از تشكیل مجلس دهم و حضور اصلاح‌طلبان و اعتدالیون در ساختار قوه مقننه،‌اصلاح‌طلبان هر از گاهی به رئیس‌جمهور پیشنهاد می‌كردند كه وی برای پیشبرد اهداف خود حال كه مجلسی هماهنگ را در ساختار سیاسی كشور پیش رو دارد به اصلاح كابینه بپردازد. نكته‌ای كه هر مقدار مورد تاكید اصلاح‌طلبان قرار می‌گرفت اما تحریكی از سوی دولت در این زمینه را شاهد نبودیم تا جایی كه منتقدان با توجه به ماه‌های باقی‌مانده از عمر دولت دیگر از هر توصیه‌ای به رئیس‌جمهور در این زمینه صرفنظر کردند. اما موضوع فشار بر علی جنتی به خاطر مواضع قانونی وی در وزارات ارشاد به استعفای وزیر ارشاد از این وزارتخانه منجرشد. روحانی نیز با استفاده از این فرصت به آن توصیه‌ها توجه كرد و وزیر آموزش و پرورش كه به هیچ‌وجه با سیاست‌های دولت و حامیان آن همراه نبود را تغییر داد. از سوی دیگر تغییر وزیر ورزش وجوانان نیز از جمله نكات مثبت درتغییر و تحولات كابینه است و نشان از توجه ویژه روحانی به حوزه ورزش و جوانان دارد. برای بررسی تغییر و تحول‌های اخیر در كابینه «آرمان امروز» با محمد جواد حق شناس فعال سیاسی اصلاح‌طلب به‌گفت‌وگو پرداخته است که در ادامه می‌خوانید.

در طول سه سال اخیر خصوصا درفاصله تشكیل مجلس دهم تا به امروز همواره از سوی اصلاح‌طلبان و حامیان دولت به شخص رئیس‌جمهور تغییركابینه توصیه می‌شد. اما روحانی چند ماه مانده به پایان ریاست‌جمهوری تصمیم به تغییر دركابینه خود گرفته است، علت چیست؟
اصولا مسئولیت ریاست‌جمهوری یك دوره چهارساله است. رئیس‌جمهور بر اساس عهدی كه با مردم بسته باید بر اساس قانون عمل کند و به مردم و سیستم نظارتی پاسخگو باشد. اما در این مورد كه چرا حالا كه كمتر از یك‌سال به پایان دولت روحانی باقی مانده آقای رئیس‌جمهور از ظرفیت و اختیارات خود استفاده می‌كنند باید گفت این تصمیم دربازه فعلی نه تنها نقطه ضعف نیست بلكه نقطه قوت دولت روحانی است. البته این نقد به آقای روحانی وجود دارد كه چرا از اختیار خود زودتر استفاده نكردند؟ هر چند همین كه رئیس‌جمهور در زمان فعلی هم تصمیم به بازسازی كابینه خود گرفتند جای تعجب دارد، زیرا ایشان خواهان نوعی ثبات در همه حوزه‌های تحت نظر خود هستند.
علی جنتی در ماجرای برگزاری كنسرت در مشهد كوتاه آمد. این در حالی بود كه آقای روحانی از ایشان ایستادگی در انجام وظایف قانونی را می‌خواستند. علت استعفای اصلی استعفای آقای جنتی چه بود؟
 بنده تغییر در وزارت ارشاد را ناشی از تصمیم انفرادی آقای جنتی وموافقت دولت نمی‌دانم. تغییر در وزارت ارشاد گسترده‌تر از حوزه تصمیم‌گیری آقای جنتی و روحانی بود. قطعا عوامل موثر دیگری خارج از اراده دولت وجود داشته كه موجب اتخاذ این تصمیم شده است. در چند سال گذشته شاهد نقدها و نگرانی‌های جدید از سوی منتقدان وزارت ارشاد در قم و مشهد بودیم. البته در برخی از حوزه‌ها وزارت ارشاد مقاومت كرد. اما درحوزه‌هایی هم وزیر ارشاد نتوانست به تنهایی مقاومت كند و مجبور به عقب‌نشینی شد و موجبات گلایه‌مندی آقای روحانی را فراهم آورد. اگر منصفانه به قضایای وزارت ارشاد بنگریم، این وزارتخانه نیاز به حمایت‌های جدی‌تری توسط مجموعه دولت ونهاد‌های دیگر داشت. آقای جنتی نمی‌توانست به تنهایی در مقابل فشارهای ساختاری به وزیر ارشاد مقاومت كند و همین امر موجب استعفای وزیر ارشاد بود.

ادامه مطلب
شما از فشارهای ساختاری به وزارتخانه ارشاد سخن گفتید در حالی كه آقای جنتی تنها كاری كه در این مدت انجام دادند، برداشتن موانع ایجاد شده در وزارت ارشاد توسط دولت قبل بود. یعنی آن ساختار اجازه برداشته شدن موانع ایجادی قبلی را هم نمی‌دهد؟
درسنجش عملكرد آقای جنتی باید از متراژ و شاخصه‌های هماهنگ و یكسان در مقایسه با دیگران استفاده كرد. اگر بخواهیم دولت آقای روحانی را ارزیابی كنیم. به نظر می‌رسد عملكرد آقای جنتی از متوسط عملكرد كابینه بهتر بوده است. اگر بخواهیم منصفانه موضوع استعفای آقای جنتی را بررسی كنیم باید به نقاط ضعف و قوت آقای جنتی توام با هم بنگریم. اگر معیار درستی برای سنجش عملكرد آقای جنتی وجود داشته باشد. باید اذعان كرد عملكرد وی در طول این مدت نسبتا مثبت بود. یكی از مشكلات این وزارتخانه این است كه تنها ۱۷ درصد از بودجه حوزه فرهنگ را در دست دارد. به این معنا كه نزدیك به ۸۳ درصد بودجه فرهنگی كشور دراختیار سایر نهاد‌هاست كه هیچ كدام پاسخگو نیستند. آقای جنتی با ۱۷ درصد از بودجه فرهنگی به جای تمامی حوزه‌های فرهنگی پاسخگو بود. این موارد مشكلات ساختاری وزارت ارشاد است كه باید به صورت دقیق‌تر و كارشناسی مورد قضاوت قرار بگیرد.
اما مواردی درممنوعیت چاپ كتاب و ممنوع‌التصویری برخی از هنرمندان در دولت قبل وجود داشت كه بر طرف نشد، علت اصلی حل نشدن این موارد چه بود؟
مشكلات ساختاری زیادی در وزارت ارشاد وجود دارد و انتظاراتی كه از وزارت ارشاد هم مطرح می‌شود به هیچ‌وجه متناسب با اختیارات آن نیست. همان‌طور كه قبلا هم گفتم شاخص‌ترین مولفه، بودجه وزارت ارشاد است. زمانی كه از بودجه حوزه فرهنگ سهم وزارت ارشاد ۱۷ درصد است، وزیر می‌تواند پاسخگوی مطالبات از این حوزه باشد؟ بیش از ۱۰۰۰ تریبون نماز جمعه وجود دارد، وزارت ارشاد درباره آنها هم مسئول است؟ درهر شهری حوزه علمیه وجود دارد و چند صد حوزه علمیه به كار فرهنگی مشغولند، كدام یك زیرنظر وزارت ارشاد كار می‌كنند؟ درحوزه سینما نیز بیش از ۶۰ درصد سینماها در ایران ذیل سازمان تبلیغات و حوزه هنری سازمان تبلیغات است، آیا می‌توان درباره این حوزه كه هیچ‌گاه به تصمیمات و سیاستگذاری در وزارت ارشاد توجه نداشتند نیز از وزرات ارشاد پاسخ خواست؟ ده‌ها مورد درطول سال اخیر مجوز برگزاری كنسرت از سوی وزارت ارشاد داده شد اما دخالت و ورود عجیب برخی از نهاد‌ها به این موضوع موجب نارضایتی در آن حوزه شد. سوال این است در این حوزه هم وزارت فرهنگ باید پاسخگو باشد؟ البته از این قبیل دخالت‌های عجیب در حوزه‌های مختلف بخش فرهنگی صورت می‌گیرد و معمولی است. در چاپ كتاب، درباره مجوز اكران فیلم و... مشكل آفرینی‌ها و دخالت‌هایی وجود دارد. همین فیلم رستاخیر را در نظر بگیرید. مجوز ابتدایی این فیلم صادر شد. حمایت‌هایی از این مجموعه شكل گرفت و یكی از فاخر‌ترین آثار سینمایی كشور در رابطه با شهادت امام حسین (ع) و یكی از كارگردانان شناخته شده و متعهد سینمای كشور كه از خانواده شهداست و مهم‌ترین آثار حوزه سینمای جنگ را به وجود آورده، ساخت این مجموعه را برعهده داشته است. اما با دخالت‌های بی‌مورد بعد از چند سال شاهد هستیم كه مردم نمی‌توانند شاهد نمایش این اثر ارزشمند سینمای ایران باشند. برخی باید بیاموزند این حوزه‌ها، حوزه تخصصی وزارت ارشاد است و باید تصمیمات این وزارتخانه هم محترم شمرده شود و هركسی خود را صاحب نظر در این حوزه نداند و در آن دخالت نكند و عملا موجبات عقب افتادگی جامعه وحوزه فرهنگ را به وجود نیاورد. این موارد حوزه وسیع است كه دخالت در آن ناشی از عدم شناخت، دقت و تبیین درست مسائل است. باید به نیازهای روز جامعه پاسخ گفت. فشار قابل توجهی در این مدت به مدیریت وزارتخانه وارد شده است. اگر در برخی از حوزه‌ها در وزرات ارشاد برخی از همكاران به آقای جنتی كمك می‌كردند وضعیت ایشان بهتر بود.
آقای رئیس‌جمهور، آقای صالحی امیری را برای وزارت ارشاد به مجلس معرفی كردند، ایشان می‌تواند ساختار‌های معیوب وزارت ارشاد را اصلاح كند؟
انتظار این است شخصی كه توسط آقای روحانی به مجلس برای به عهده‌گرفتن پست ریاست وزارت‌ ارشاد معرفی می‌شود، با حوزه فرهنگی آشنا باشد، مشكلات این وزارتخانه را درك كند، به برنامه‌های آقای رئیس‌جمهور باور داشته باشد و خطوطی را كه توسط آقای جنتی دنبال شد با همكارانی كه انگیزه بیشتری دارند در وزارت ارشاد پیگیری كند و رضایت نخبگان جامعه را بتواند در دستور كار قرار دهد. انقلاب ما یك انقلاب متكی بر فرهنگ است. وزیرارشاد باید بتواند پیام انقلاب اسلامی را از طریق حوزه‌هایی مانند سینما و تئاتر و موسیقی به گوش دنیا و آیندگان برساند و در این بخش نوآوری، هوشمندی، پایداری بر اصول و شجاعت از جمله ویژگی‌هایی است كه یك مسئول و مدیر باید در وزارت ارشاد داشته باشد.
اصلاح‌طلبان همواره توصیه‌هایی به آقای روحانی در اصلاح كابینه داشته‌اند. لزوم این تحول از سوی دولت به چه علت بود؟
این تغییرات جز تغییر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی كه خارج از اراده دولت بود، مطلوب است. استعفای دو وزیر دیگر برای هماهنگی با خواست نخبگان نیز مثبت ارزیابی می‌شود. آقای روحانی یك تغییر تحمیلی در وزارت ارشاد را به تغییر برای رفع ناهماهنگی درجامعه ورزشی و فرهنگیان تبدیل كرد. ضمن اینكه تغییرات می‌توانست گسترده‌تر هم باشد و وزارت صنعت و معدن هم اگر مشمول این تغییرات بود می‌توانست روند مطلوبی به كابینه ببخشد. بخشی از مدیران وزارت كشور از دولت قبل به جا مانده‌اند و مقاومت جدی در مقابل تغییر انجام می‌دهند و به راحتی حاضر به ایجاد تغییرات پویا نیستند.
یكی از حوزه‌هایی كه تغییر در آن لازم است، وزارت علوم است. هرچند وزیر فعلی از مدیران اصلاح‌طلب است. شما به عنوان یك استاد دانشگاه تا چه اندازه تغییر در وزارت علوم را لازم می‌دانید؟
وزارت علوم گرفتار تحولات زیادی در مجلس قبلی شد. در ابتدا آقای دكتر توفیقی به عنوان سرپرست در این وزارتخانه مشغول بودند. سپس آقای جعفرمیلی منفرد نتوانستند رای بیاورند و با معرفی رضا فرجی‌دانا بلافاصله استیضاح وی را شاهد بودیم و در نهایت دكتر فرهادی با سابقه قبلی در این وزارتخانه تصدی این پست را برعهده گرفتند. در نتیجه تغییر جدید در وزارت علوم با توجه به آغاز سال تحصیلی جدید منطقی به نظر نمی‌رسد. وزارت علوم البته تنها به وسیله دولت اداره نمی‌شود و دخالت‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی هم درحوزه‌های آموزش عالی موثر است. درنتیجه تغییرات جدید در این حوزه چندان به مصلحت نبود.
تغییرات ایجاد شده در كابینه دكتر روحانی بر نوع حمایت اصلاح‌طلبان از آقای روحانی درسال ۹۶ تاثیر دارد و این تغییرات توانسته خواست بدنه اجتماعی دولت را برآورده كند؟
مهم‌ترین دلیل اصلاح كابینه افزایش كارآمدی و پاسخ دادن به ضعف‌های موجود در این حوزه و رفع نواقص و استفاده از نیروهای با انگیزه در دولت و هماهنگ با دولت است. این تغییرات در مجموع به نفع دولت و كشور است. این تغییرات می‌تواند امید به فردایی بهتر و استفاده ار مدیران باتجربه را در سطوح دیگر به وجود آورد.

لینک خبر