تبلیغات
دکتر حق شناس - لزوم تک‌صدایی سیاست خارجی ایران در دوران ترامپ

طراحی


پنجشنبه 27 آبان 1395
محمدجواد حق شناس نظرات ()

لزوم تک‌صدایی سیاست خارجی ایران در دوران ترامپ

کلمات کلیدی : انتخابات امریکا , سیاست خارجی , ترامپ , کلینتون , جمهوریخواهان ,


انتخاب ترامپ به عنوان رئیس جمهور منتخب ایالات متحده را باید از منظر رای‌دهندگان آمریکایی تحلیل کرد. پیش از انتخاب او، انتظار فضای حاکم بر رسانه‌های آمریکا به روی کار آمدن هیلاری کلینتون بود. تا روز انتخابات نظرسنجی‌ها حاکی از آن بود که هیلاری کلینتون بین یک تا 1.5 درصد بالاتر از ترامپ است. بی‌شک ترامپ پدیده این روزهای آمریکاست که در انتخابات ساختارشکنی کرد. در شناخت این پدیده می‌توان به سابقه او نگاهی انداخت. پدرش از آمریکایی‌های مهاجر است. در واقع خانواده او زمان زیادی نیست که وارد آمریکا شده‌اند که از این منظر می‌توان ترامپ را با باراک حسین اوباما مقایسه کرد. 
ترامپ از منظر رویکرد سیاسی، ابتدا عضو حزب دموکرات بوده و سپس به فردی فعال در حزب جمهوری‌خواه تبدیل شد. او به لحاظ فردی عنصری موفق در ساختار خانواده و همچنین کارآفرینی معروف شناخته شده است که توانسته ثروت به ارث رسیده از پدر را مدیریت کند و آن را به 10 برابر برساند. لذا نگاه ترامپ به عرصه بازار نگاهی عمل‌گرایانه و بر اساس شاخص‌های میدانی است. به همین دلیل او علی‌رغم سختی‌های بسیار زیاد در رقابت با هیلاری کلینتون توانست پیروز میدان رقابت باشد.
این سختی‌ها را می‌توان در قدرت بالای دموکرات‌ها در این رقابت مشاهده کرد. گروه رقیب ترامپ 8سال بر کاخ سفید حاکم بودند. هیلاری کلینتون 8سال به عنوان بانوی اول آمریکا در کاخ سفید حضور داشت و سپس به عنوان وزیر خارجه فعالیت کرد. شهرت کلینتون‌ها و هزینه 2میلیارد دلاری آن‌ها در انتخابات از دیگر سختی‌های رقابت با هیلاری بود. بخش عمده‌ای از سران حزب جمهوری‌خواه نیز از ترامپ فاصله گرفته بودند و حتی دیگران را به رای ندادن به وی تشویق می‌کردند، اما در نهایت ترامپ میلیاردر نشان داد که می‌تواند با افکار عمومی طبقه متوسط به پایین آمریکا ارتباط برقرار کند. او جامعه سفیدپوست آمریکایی را که خود را صاحبان اصلی آمریکا می‌دانند و در این سال‌ها تحت فشار اقتصادی احساس سرخوردگی داشتند، با خود همراه کرد. او همچنین توانست رای ایالت‌هایی را در سبد خود بریزد که در چند دهه اخیر همیشه دموکرات بوده‌اند. 
به این ترتیب پدیده ترامپ را باید در چارچوب روابط درونی ایالات متحده ارزیابی کرد. قبول انتخاب ترامپ هرچند برای خود آمریکایی‌ها سخت است، اما آنها در نهایت تلاش می‌کنند که بتوانند با این پدیده کنار بیایند. ساختار آمریکا به‌گونه‌ای است که می‌تواند بزرگترین تغییرات را مدیریت کند. 8 سال پیش نیز کمتر کسی باور می‌کرد که فردی مثل اوباما بتواند وارد این سیستم شود. اما ساختار آمریکا باعث شد ریاست جمهوری دوران اوباما به فرصتی بزرگ تبدیل شود. همان‌طور که ریاست جمهوری ترامپ می‌تواند تهدیدی برای آمریکا باشد، این ساختار می‌تواند آن را به فرصتی برای منافع ملی آمریکا تبدیل کند. در واقع این ساختار آمریکا و حزب جمهوری‌خواه است که باید رئیس جمهور جدید آمریکا را مدیریت کند. از دیگر عواملی که می‌توان در تحلیل مدیریت ترامپ بدان اشاره کرد، حضور حزب جمهوری‌خواه در سه نقطه کانونی قدرت به صورت همزمان است. آخرین باری که چنین وضعیتی در آمریکا پیش آمده بود 9دهه پیش در سال 1928 بود. در واقع یکی از عوامل کنترل‌کننده ترامپ همین ترکیب خواهد بود. در حوزه‌هایی برای آن‎که جمهوری‌خواهان بتوانند توفیقات خود را داشته باشند قاعدتا مسئولیت مشترکی تعریف خواهند کرد و به مراقبت از ترامپ خواهند پرداخت. حال این سوال پیش می‌آید که ایران می‌تواند چه سیاستی در قبال چهره جدید آمریکا داشته باشد؟ قاعدتا با تشریح چهره جدید آمریکا، آنچه به ذهن می‌رسد این است که ایران باید احتیاط بیشتری در سیاست‌های خود نسبت به آمریکا به خرج دهد. به اعتقاد نگارنده، تحمل رئیس جمهور جدید آمریکا به اندازه باراک اوباما نیست. ایران می‌توانست در 8 سال گذشته از ظرفیت‌های دوران اوباما به عنوان یک فرصت استفاده کند. 8 سال گذشته به ویژه 4سال دوم آن با ترکیب اوباما، کری و بایدن، فرصتی طلایی برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی بود. 
اما متاسفانه از این فرصت به صورت حداکثری استفاده نشد. در فرصت پیش‌رو ایران باید مراقبت بیشتری به خرج دهد. سیاست خارجی جایی نیست که در آن چندصدایی وجود داشته باشد. قطعا سایر حوزه‌هایی که قبلا به خود اجازه دخالت در سیاست خارجی می‌دادند، باید در دوران جدید بیشتر مهار شوند. وزارت خارجه نیز باید مسئولیت فرماندهی وزارت خارجه را عهده‌دار شود. از این‌رو باید مسئولان کشور دقت بیشتری به خرج دهند و صداهای غیرمسئولی را که ممکن است برای کشور هزینه‌تراشی کنند، به کنترل در آورند.

لینک خبر